Charley Toorop en haar ‘Maaltijd der Vrienden’.
Samen eten en praten aan tafel verbindt!
Ons plan was om 24 juni naar Museum More te gaan voor de tentoonstelling ‘Charley Toorop & Pyke Koch – Alles of niets’.
Ik verheugde me op de werken van de magisch realist Pyke Koch, die ik eerder in het museum van Scheringa had bewonderd. Maar vooral op het weerzien van het schilderij ‘Maaltijd der Vrienden’ van Charley Toorop. Maar die reis ging niet door vanwege de hitte.
‘Maaltijd der Vrienden’ had ik een paar jaar geleden in het fraaie museum Kranenburgh in het mooie Bergen gezien. Toorop schilderde dit werk in haar woonplaats Bergen in 1932- 1933. Zij had vaak maaltijden met haar familie en vrienden in haar huis in Bergen. Eigenlijk is het een samengesteld portret van haar omgeving met o.a. de beeldhouwer John Rädecker, dichter Adriaan Roland Holst, architect Gerrit Rietveld, fotograaf Eva Besnyö en vooral de schilder Pyke Koch, waar ze een grote band mee had. Je ziet een deel van het schilderij met hun twee.
Michiel Korthals, een Slow Food vriend, tipte mij vervolgens over het andere schilderij van Charley Toorop van rond 1942 getiteld ‘Maaltijd zonder vrienden’. Met een leeg bord en geen gasten. Wat een triest verhaal. Haar vrienden waren ondergedoken, gevlucht of vermoord. En toch benadrukt ze zo vol droeve intensiteit het belang van samen aan tafel eten.
Samen eten en praten!
Het belang van samen met vrienden aan tafel praten en eten! Eten is voor mij een onderdeel van onze levenscyclus, van het proces van leven en dood. Voor veel kunstenaars is voedsel, eten, hun favoriete materiaal om leven en kunst met elkaar te kunnen verbinden. Ik denk dan meteen aan Spoerri en Dali. Voor hen was het koken en het samen aan tafel eten een vorm van kunst en goede smaak.
Niet alleen samen eten, maar ik vind ook samen boodschappen doen en de smaakvolste ingrediënten kiezen van de beste producenten, samen koken en aan tafel eten van cruciaal belang. Het kiezen voor lekker, puur en eerlijk voedsel.
Met Michiel Korthals (em. hoogleraar Wageningen-Toegepaste filosofie en ook Slow Food-lid), die mij vertelde over dat tweede werk van Toorop, heb ik het ook gehad over het belang van goede eten, van goede smaak en het samen aan tafel eten.
Hij vertelt daar helder en boeiend over in zijn boek ‘Goed Eten, filosofie van voeding en landbouw’. Korthals constateert dat goed en dus bewust eten een van de belangrijkste dingen in ons leven is. Dat heb ik gelukkig ook van thuis meegekregen.
Samen aan tafel eten lost problemen op en verbindt!
Michiel Korthals vertelde mij in dit verband over de Duitse filosoof Kant. Die zegt – vrij vertaald- dat het sociaal kunnen genieten van een maaltijd een teken van beschaving is. Het over die maaltijd kunnen oordelen en daarnaar kunnen handelen (b.v. door je koopgedrag van voedsel) een teken van rede is. Alles wat het menselijk samenzijn bevordert en in het bijzonder de maaltijd, verbetert humaniteit en moraliteit. Zo, dat is helder voor mij!
De maaltijd- aldus Kant- is een van de plekken waar mondigheid en genoegen op een positieve manier bij elkaar komen. De goede maaltijd is (ook voor mij) een wezenlijk kenmerk van het goede leven. Gezelligheid aan tafel is belangrijk. Het ontwikkelen van je smaak speelt daarbij een belangrijke rol. Zelf je eten kiezen is een teken van mondigheid.
Oef, en dat met ons huidige voedsel(-marketing) systeem. Daar worden je foute zaken door de strot geduwd, als je niet uitkijkt! Excusez le mot. Wij bepalen wat we eten en niet de grootgrutters en andere multinationals!
Samen eten is essentieel, omdat het zorgt voor een goede conversatie, die motiveert opinies te delen en tot begrip en gezamenlijke overtuigingen te komen.Een gezamenlijke goede maaltijd lost eerder problemen op en brengt mensen bij elkaar!
In dit verband, willen we na de zomer een maaltijd organiseren voor vrienden van de Slow Food gedachte (lekker, puur en eerlijk eten) met als onderwerp het belang van kleinschalige, natuur-inclusieve landbouw met aandacht voor de specifieke landschapselementen van onze streek, ons terroir, als boomgaarden en hagen en de band stad, platteland en voedsel.